Cells nazioarteko aldizkarian argitaratutako ikerketak erakusten du detektatutako akats energetikoak eta lipidikoak garrantzitsuak izan daitezkeela estrategia terapeutiko berriak identifikatzeko.
Biogipuzkoa OIIko Gaixotasun Neurodegeneratiboen eta Gaixotasun Neuromuskularren Taldeek gidatutako ikerketa batek ikusi du GRN genearen mutazioek eragindako Dementzia Frontotenporalean (DFT) kalte larriak jasaten dituztela mitokondrioek eta koipeen metabolismoak. Proteina progranulinoaren gabeziak eragindako kalte horiek egoera metaboliko anomalo bat eragiten dute, organismoaren funtzioa arriskuan jartzen duen eta gaixotasunaren garapena errazten duen zelulen ahultzearen antzekoa. Lan hori batez ere Jon Ondaro doktoreak egin du, Patxi Gil-Bea eta Gorka Gereñu doktoreen zuzendaritzapean, eta ikerketa horren emaitzak berriki argitaratu dira Cells nazioarteko aldizkari zientifikoan, “GRN Deficiency Leads to Mitochondrial and Lipid Abnormalities in FTD Patient-Derived Fibroblasts” izenburupean.
Ikertzaileek frogatu zutenez, progranulinaren zelula-mailak esperimentalki berrezartzean, zelulen biziraupenerako, ehunen konponketarako, hanturarako eta funtzio lisosomalerako funtsezkoa den proteina multifuntzional bat, nerbio-sistema zentraleko mikroglia erregulatzen duena eta homeostasi neuronala mantentzen duena, energi-akatsak eta koipeen metaketa arintzen ziren. Aurkikuntza horrek baieztatzen du alterazio metaboliko horiek zuzenean lotuta daudela pazienteen proteina faltarekin, eta progranulinaren papera metabolismoaren funtsezko erregulatzaile gisa baliozkotzen da. Aurrerapen horri esker, mitokondrioa eta koipeen oreka ikerketarako bide biologiko estrategiko berri gisa identifika daitezke. Ikerketak iradokitzen du etorkizuneko farmakoen garapena desoreka metaboliko horiek berariaz zuzentzean zentratu daitekeela, prozesu neurodegeneratiboa geldiarazten saiatzeko.
Emaitza horiek lortzeko, ikerketa-taldeak Donostia Unibertsitate Ospitaleko pazienteengandik zuzenean lortutako giza eredu zelularrak erabili ditu, zentro horretako Neurologia Zerbitzuko Dementzia Zerbitzuko buru Fermín Moreno doktorearekin lankidetza estu eta funtsezko batean. Zelula horien erabilerak aukera eman du gaixotasuna ingurune erreal batean aztertzeko, pazienteen patologiaren funtsezko alderdi molekularrak zehatz-mehatz islatuz.
Erreferentzia
Ondaro, J., Zúñiga-Elizari, J. L., Zufiría, M., Garciandia-Arcelus, M., Molleda, Á. S., Zulaica, M., Lafarga, M., Riancho, J., López de Munaín, A., Moreno, F., Gil-Bea, F. J., & Gerenu, G. (2026). Mitochondria and Lipid Defects in Hereditary Progranulin-Related Frontotemporal Dementia. Cells, 15(3), 276. https://doi.org/10.3390/cells15030276
