Biogipuzkoa Osasun Ikerketarako Institutuko Mitochondria, Health & Longevity taldea lan beri baten buru izan da, estatuko eta nazioarteko hainbat laborategirekin lankidetzan, batez ere Oklahoma Medical Research Foundation (AEB), Haukeland University Hospital (Norvegia) eta University College London (Erresuma Batua), gaixotasun neurologiko eta lisosomala, mitokondrio-proteina mutatu bat eta kolesterol mitokondrialarekin eta zelularrarekin duen erlazioa elkartzen dituena.
Lan hau abiatu zen atrofia optiko progresibo geldoa eta nerbio-sistema periferikoan kalte-zeinuak zituen familia bat aztertuta. Gaixorik dagoen familia horretako kide baten informazio genetikoa sakon aztertu eta ATAD3A genean mutazio bat aurkitu zuten. Gene hori DNA nuklearrean dago, eta mitokondrio-proteina bat sortzen du, zeina ezinbestekoa den mitokondrioen (zelulan energia hornitzeaz arduratzen diren zelula-egituren) antolaketan eta metabolismoan, eta, aldez aurretik, gene horretako beste mutazio batzuk gaixotasun neurologikoekin lotu dira. Kasu horretan, deskribatutako mutazio berria oso kaltegarria izan zitekeen, ATAD3A proteinaren funtsezko eskualde funtzional baten egitura aldatzen baitzuen, eta mutazio hori bera aurkitu baitzen gaixotasuna zuten familiako beste kide batzuetan.
ATAD3n mutazioak zituzten zenbait pazienteren zelulen analisiak erakutsi zuen mitokondrioek eta haien DNAk egiturazko aldaketa batzuk dituztela, eta zelula-kolesterola oso handia zela. Horren ondorioz, zelula horietan lisosomen (zelula-zati zaharrak edo akastunak birziklatzen dituzten zelula-egituren) kopurua handiagoa zen, eta horiek guztiz aktiboak eta funtzionalak ziren. Era berean, frogatu zen fruta-euliaren animalia-ereduan mutazio baliokideak kolesterol-agregatuak eragiten zituela zelula-mintzetan, eta horrek zaildu egiten zuela haren bizi-zikloa garatzea. Beraz, ikerketa horrek proposatzen du ATAD3k behar bezala funtzionatzen ez duenean zelulak bere barneko kolesterola handitzen duela mitokondrioa hornitzeko, baina, zeharka, kolesterol-metaketak eragiten dituela zenbait zelula-mintzean, eta, ondorioz, kolesterola gehiegi duten mintz horiek prozesatzen saiatzen diren lisosomak areagotzen direla. Era berean, horrek indartu egiten du ATAD3 proteinaren jatorrizko funtzio bat mitokondrioetako kolesterolaren erregulazioa izan daitekeela dioen hipotesia.
Artikulu honen ekarpenari dagokionez, ikertzaile sinatzaileek adierazi dute “gure aurkikuntza berriek agerian uzten dute garrantzitsua dela kolesterola eta metabolismo mitokondriala batera aztertzea gaixotasun neurologiko eta neurodegeneratiboen espektro osoan.” Gainera, “identifikatu ditugun kolesterol- eta mitokondrio-aldaketek markatzaile garrantzitsu gisa balio dezakete gaixotasunaren garapena eta aurrera egitea jarraitzeko, bai eta gaixotasunei aurrea hartzeko edo tratamenduak iradokitzeko ere.
Emaitza horiek argitaratu berri dira Brain aldizkari zientifiko eta mediko ospetsuan.
Mitochondria, Health & Longevity taldeari esker egindako artikulua.
