Biogipuzkoa Osasun Ikerketako Institutuko Onkologia Zelularreko taldeak SOX2 proteinak eta Srr2 DNA erregulatzen duen eskualdeak saguaren garuneko zelula ametan duten eginkizuna aztertu du. Sara Cruces-Salguero, Ander Matheu eta Verónica Moncho-Amor ikertzaileek gidatutako lana, Universitat de València/IBV-CSIC eta Francis Crick Institute erakundeetako ikertzaileekin batera, Genome Biology nazioarteko zientzia aldizkarian argitaratu da.
Garun helduetan zelula amak daude, bizitzan zehar neurona eta glia-zelula berriak sortzeko gai direnak. Prozesu horri neurogenesia eta gliogenesia esaten zaio, eta zelula horien portaera erregulatzen duten mekanismoen kontrol zehatza eskatzen du. Horien artean SOX2 proteina nabarmentzen da, zelula amen propietateei eusteko eta ondorengo bereizketa koordinatzeko funtsezko faktorea.
Nahiz eta lehendik ere ezaguna zen Srr2 DNA eskualdeak SOX2 mailak beste testuinguru batzuetan mantentzen laguntzen duela, hala nola enbrioi-zeluletan edo glioblastoma bezalako garuneko tumore jakin batzuetan, orain arte ez zen ezagutzen zer funtzio betetzen zuen garun helduaren zelula ametan.
Horrela, ikerketa-taldeak Srr2k garun helduaren SOX2aren kontrolean duen papera aztertzea erabaki zuen. Horretarako, saguetan Srr2 eskualdea ezabatu zuten CRISPR izeneko edizio genetikoko teknikaren bidez, eta genetikoki editatutako saguen garunak kontrol saguekin alderatu zituzten, in vitro nahiz in vivo esperimentuetan.
Emaitzek erakutsi zuten Srr2 ez egoteak zelula ama neuraletan SOX2 maila gutxitzea eragiten duela eta zelula horietan DNA antolatzeko modua aldatzen duela. Ondorioz, ez dira une egokian aktibatzen zelula amak neurona eta oligodendrozitoetan (zelula gliko mota batean) behar bezala bereizteko behar diren gene jakin batzuk. Gainera, emaitza horiek saguen burmuinean baieztatu ziren, non zelula ama gutxiago, neurona gutxiago eta oligodendrozito gutxiago aurkitu ziren.
Ondorioz, Srr2 eskualdeak funtsezko etengailu genetiko gisa jarduten du SOX2 maila egokiei eusteko, eta kromatinaren antolamendu gisa zelulak ugaltzen diren bitartean, zelula amak behar bezala presta daitezen, ondoren bereizteko. Oinarrizko ikerketa honek medikuntza birsortzailerako eta onkologiarako garrantzitsua izan daitekeen ezagutza sortzen du, SOX2 eta Srr2 ere glioblastoman inplikatuta baitaude.
Ikerketa-taldeak aitortu bezala, lan hau “Biogipuzkoa OII, Universitat de València eta The Francis Crick Institute erakundeen arteko urteetako lankidetzaren emaitza da, eta espero dugu oinarrizko ezagutza honek birsorkuntza neuralaren eta garuneko minbiziaren etorkizuneko estrategietarako oinarriak ezartzen dituela“.
Carlos III.a Osasun Institutuak (EBko funtsak), Eusko Jaurlaritzak, Zientzia Ministerioak, CIBERNEDek, Valentziako Generalitateak, ERC Advanced Grantek eta AECCren doktoratu aurreko beka batek finantzatu dute ikerketa hau.
