Biogipuzkoa Osasun Ikerketako Institutuko Neuroimmunologia taldeko ikertzaileek hesteetako onddo mikroskopikoek esklerosi anizkoitzaren garapenean eta larritasunean duten zeregina aztertu dute. Ane Otaegui-Chivite, Miriam Gorostidi-Aicua, Laura Martins-Almeida, Ainhoa Alberro, Leire Romarate, Idoia Mendiburu, Maialen Arruti, Tamara Castillo-Triviño, David Otaegui eta Laura Molesek osatutako ikerketa taldeak egin du lan hau eta emaitzak Frontiers in Immunology nazioarteko aldizkari zientifikoan argitaratu dira.
Esklerosi anizkoitza (EA) nerbio-sistema zentraleko (NSZ) gaixotasun kroniko bat da, non immunitate-sistemak berak neuronak babesten dituen geruzari eraso egiten dion, mielina izenekoa, garunean eta bizkarrezur-muinean hantura eta kalte progresiboa eraginez.
Azken urteotan, zientzialariek ikusi dute hesteetako mikrobiotak, hau da, gure hesteetan elkarrekin bizi diren mikroorganismoen multzoak, paper garrantzitsua izan dezakeela gaixotasun autoimmuneetan, hala nola EAn. Ikerketa gehienak bakterioetan zentratu dira, eta ia ez dakigu ezer funtsezko beste osagai bati buruz: mikobiotaren osagai fungikoari buruz. Onddo horiek eragina izan dezakete immunitate-sistemaren erantzunean eta gaixotasunaren bilakaeran.
Ikerketa batzuek erakutsi dute EAren sintomak hobetu direla onddoen aurkako tratamenduekin, eta onddoen aurkako antigorputzak daudela EA duten pazienteen serumean eta likido zefalorrakideoan. Gainera, gaixotasunerako ezagutzen diren arrisku-faktore genetiko batzuk lotu egin dira onddo-infekzioei sentikortasun handiagoarekin. Onddoek EAn izan dezaketen inplikazioa aztertu da dimetilfumaratoaren (DMF), gaixotasunerako farmako immunomodulatzaile baten, ondorio onuragarria dela eta. Bitxia bada ere, DMFa luzaroan erabili izan da fungizida industrial gisa lizunen hazkundea geldiarazteko, eta horrek iradokitzen du EAren sintomekiko eraginkortasunaren zati bat izan daitekeela onddoen aurkako eragin zuzen baten ondorio ere.
Horrekin guztiarekin, ikerketa honen helburua esklerosi anizkoitza duten pertsonen hesteetako mikobiotaren konposizioa aztertzea izan zen, gaixotasunaren fase desberdinetan eta tratamendu desberdinetan, pertsona osasuntsuekin alderatuz. Ekosistema mikrobiano hori hobeto ulertuta, estrategia terapeutiko berriei ateak ireki ahal izango litzaizkieke, eta aipatutako dimetilfumaratoa bezalako botikek nola funtzionatzen duten azaltzen lagundu.
Horretarako, kasuen eta kontrolen behaketa-azterlan prospektibo bat egin zen. Azterketa horretan, EArekin diagnostikatutako 50 pertsonak parte hartu zuten, bai aldez aurreko tratamendurik gabe, bai dimetilfumarato (Tecfidera®) bidezko tratamenduarekin; adin-tarte bereko 25 pertsona osasuntsurekin batera. Parte-hartzaileei eskatu zitzaien lagin fekal izoztu bat emateko (mikobioma aztertzeko), eta odola atera zitzaien plasma (hantura-markatzaileak aztertzeko) eta DNA (erantzun immunearekin lotutako aldaera genetiko batzuk aztertzeko) lortzeko. Elikadura-kontsumoaren maiztasunari buruzko galdetegi bat betetzeko ere eskatu zitzaien, eta Multiple Sclerosis Functional Composite (MSFC) proba aplikatu zitzaien, ezintasun funtzionalaren maila ebaluatzeko.
Emaitzek erakutsi zuten EA duten pazienteen artean onddoen aniztasun eta aberastasuna handiagoa izan zela kontrolekin alderatuta, eta zenbait genero nabarmen aberastuta zeudela, Saccharomyces, Torulaspora eta Malassezia izenekoak barne. Azken hori, Malassezia, bereziki interesgarria izan zen desgaitasun-maila handiagoarekin erlazionatu zelako, eta hori bat dator beste gaixotasun batzuetan ikusitakoarekin.
Ikerketak agerian utzi zuen, halaber, esklerosi anizkoitzean oso ezaguna den arrisku-faktore genetiko batek, HLA-DRB1*1501 aldaera genetikoak, eragina duela mikobiotaren osaeran, eta pazienteen desgaitasun-mailarekin lotuta egon daitekeela. Odoleko hantura-biomarkatzaile jakin batzuen (hala nola, kitotriosidasa eta kalprotina) eta hesteetako onddo-talde jakin batzuen arteko elkarrekintza konplexua ere ikusi zen, eta horrek iradokitzen du zuzeneko elkarrekintza dagoela immunitate-sistemaren eta mikobiotaren artean.
Azkenik, beste aurkikuntza deigarri bat izan zen dietako koipeek eragin askoz handiagoa izan zutela mikobiotaren konposizioan esklerosi anizkoitza duten pazienteengan, kontrol osasuntsuetan baino. Horrek lipidoen metabolismoa gaixotasunean aldatuta dagoelako ideia indartzen du.
Ikertzaile-taldeak ondorioztatu duenez, emaitzek erakusten dute mikrobiotaren onddoek ezaugarri bereziak dituztela esklerosi anizkoitza duten pertsonengan, eta eragina izan dezaketela gaixotasunaren larritasunean eta bilakaeran. Hala, onddo mota jakin batzuk desgaitasun-neurri klinikoekin erlazionatzen dira, eta horrek indartu egiten du mikobiotak gaixotasunean paper bat betetzen duela dioen ideia.
Gainera, nabarmentzen dute ikerketak iradokitzen duela faktore genetikoen (hala nola erantzun immunearen aldaera genetikoak), dietetikoen eta odoleko hantura-markatzaile batzuen (hala nola, ktotriosidasa eta kalprotina) arteko elkarrekintzak laguntzen duela sistema immunitarioaren eta mikobiotaren arteko erlazio konplexu hori moldatzen EMn. Beraz, lan honek mikrobiotak esklerosi anizkoitzean duen eraginari buruzko ezagutza zientifikoa zabaltzeaz gain, pazienteen bizitza hobetzeko bide berriak irekitzen ditu: tratamendu espezifikoagoetatik hasi eta mikrobiotan eta dietan oinarritutako estrategia prebentibo eta pertsonalizatuetaraino.
Ikerketa-taldeak aitortzen duenez, “esklerosi anizkoitzari buruzko ezagutzari zerbait berritzailea ekartzearen poztasuna sentitzen dugu, ia aztertu ez den eremu bat esploratuz: hesteetako mikobiota. Horrez gain, mikrobiota bakterianoaz dakiguna osa lezakeen ildo oso berritzaile batean ikertzeko ilusioa nabarmendu nahi dugu. Pozten gaitu pentsatzeak emaitzak baliagarriak izan daitezkeela etorkizunean estrategia terapeutiko berriak diseinatzeko, biomarkatzaile erabilgarriagoak aurkitzeko edo pazienteen egunerokoa hobetuko duten gomendio dietetikoak bideratzeko. ” Gainera, eskerrak eman nahi dizkie “azterketan parte hartu duten guztiei. Esklerosi anizkoitzaren ikerketan aurrera egitea ezinezkoa izango litzateke haiek gabe. “, azpimarratuz ADEMGI eta REEM elkarteek duten zeregina, baita CIBERNEDen laguntza ere.
