Biogipuzkoa Osasun Ikerketako Institutuko gaixotasun infekziosoen arloko ikertzaileek Mycoplasma penetrans bakterioa atzeman dute lehen aldiz uretritis kasuetan Espainian. Lan hau Luis Piñeiro, Pedro Idigoras, Ayla Manzanal, Iñigo Ansa eta Diego Vicenteri esker egin ahal izan da, eta Frontiers in Microbiology nazioarteko aldizkari zientifikoan argitaratu dute ikerketa hau.
Sexu-transmisiozko infekzioak (STI) gora egiten ari dira azken urteotan. Kontsultetan profesionalek gehien hautematen dituzten adierazpen klinikoak hauek dira: gizonen uretritisa (uretrari eragiten dion gernu-infekzioa) eta emakumeen zerbizitisa (umetokiaren lepoko hantura). STI horiek eragiten dituzten bakterio nagusiak dira Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae eta Mycoplasma genitalium mikroorganismoak, nahiz eta gutxiagotan beste mikroorganismo batzuek ere eragin ditzaketen, hala nola Ureaplasma urealyticum, Haemophilus influenzae, herpes simplex birusak, adenobirusak edo Trichomonas baginalis, besteak beste. Diagnostiko eta identifikazio espezifikoa funtsezkoak dira antibiotiko egokiena eman ahal izateko, infekzioa beste sexu-kontaktu batzuetara zabaltzea saihestuta.
Aldi berean, diagnostiko-tekniketan aurrera egiteak, proba molekularrak (PCR) sartuta eta beste teknika klasiko batzuekin batera (Gram tindatzea edo kultiboa), ahalbidetu du STI horietako asko azkar diagnostikatzea. Gutxi gorabehera kasuen %70-80an kausa identifikatzea lortzen dela uste da, laborategi bakoitzaren diagnostiko-gaitasunaren arabera. Hala ere, batzuetan, uretritisaren sintoma eta/edo zantzu argiak dituzten kasuak daude, eta, Mikrobiologia Zerbitzuan diagnostiko-teknika ugari dauden arren, eta infekziosoak ez diren beste kausa batzuk baztertu ondoren, ez da lortzen jatorria zehaztea. Kasu horiei uretritis idiopatikoa edo filiatu gabea esaten zaie, eta kasua modu enpirikoan tratatzen da.
Testuinguru horretan, filiatu gabeko uretritisa duten STI kasuetan diagnostiko-arrakala murrizteko, profesionalek infekzio horiekin lotu litezkeen beste mikroorganismo batzuk aztertu zituzten bibliografian. Aldez aurreko ikerketak aztertuta, ikerketa-taldeak aurkitu zuen, parte har zezaketen mikroorganismoen artean, Mycoplasma penetrans bakterioa 1991n detektatu zela gernuan eta, ondoren, uretran, faringean eta ondestean, batez ere gizonekin sexua duten gizonetan (GSG). 2021ean, Estatu Batuetako ikerketa batek GSG gernuko mikrobiota uretrala eta emakumeekin sexua duten gizonak (ESG) aztertu zituen, eta baieztatu zuen bakterio horren presentzia uretritisa duten kasuen %8,4an, uretritisik gabeko kontrolen %1,1en aurrean, eta infekzioaren eta uretritisaren arteko lotura posiblea iradoki zuen GSGn, baina ez ESGn.
Beraz, lan honen helburua izan zen M. penetrans infekzioaren eta gizonen uretritis idiopatiko kasuen arteko lotura posiblea aztertzea, patogeno primario gisa edo beste mikroorganismo batzuekin kolaborazioan, eta lotutako aldagai klinikoak eta epidemiologikoak aztertzea.
2021eko ekainetik 2024eko ekainera bitartean, Donostia Unibertsitate Ospitaleko Mikrobiologia Zerbitzuko STI kontsultara joan ziren gizonen lagin uretraletan M. Penetransen DNAren presentzia aztertu zen. Oraindik teknika komertzialik ez zegoenez, ikerketa-taldeak aurrez aipatutako AEBko lanean deskribatutakoan oinarrituta, PCR teknika bat diseinatu zuen, eta kontrol komertzial positibo bat eskatu zuen PCRa optimizatu eta balidatu ahal izateko. Uretritisarekin lotutako beste mikroorganismo batzuk ere ikertu ziren ohiko tekniken bidez (Gram tindaketa, kultiboa, PCR eta/edo serologia).
Guztira, 248 paziente aztertu ziren, hiru taldetan sailkatuta: kasuen talde bat (55 pertsona) eta bi kontrolena. Kasuen taldea bata bestearen atzetik bildu zen filiatu gabeko uretritisaren sintomak zituzten pazienteekin, eta bi kontrol-taldeak ausaz lortu ziren (2:1 proportzioan) uretritis filiatua (102 pertsona) edo sintomarik gabeko kontrolak (91 pertsona) zituzten pazienteen artean, hurrenez hurren. Ikerketa-taldeak beharrezkotzat jo zituen kasuen kopurura iristeko (50 baino gehiago), taldeen arteko konparazioan emaitza sendoak lortzeko, hiru urteko epea behar izan zen, errentagarritasun diagnostikoa oso handia izan baitzen, eta behatutako uretritisaren %5 baino ez ziren idiopatikoak izan. Errendimendu diagnostiko hori teknika erabilgarrien multzo zabalari esker lortu zen, eta STIen kontsulta Mikrobiologia Zerbitzuan bertan kokatzeak diagnostikoa hasteko denbora murriztea ahalbidetzen du. Kasuen taldean M. penetrans bakterioa detektatu zen pazienteen %12,7tan, denak GIB infekziorik gabeak, eta sei GSG. Aurrez deskribatu bezala, infekzioa ohikoagoa izan zen GSGn (%16,2) ESGn baino (%5,6). Kasuetako bat berez sendatu zen tratamendurik gabe, eta beste seiek erantzun zuten azitromizina bidezko tratamenduari. Bi kontrol-taldeetan ez zen M. penetrans antzeman, eta hori estatistikoki emaitza esanguratsua da.
Ondorioz, kasuen eta kontrolen azterketa honen Gipuzkoako emaitzek adierazten dute lotura dagoela M. penetrans bidezko infekzioaren eta uretritisaren (bereziki GSGn) eta tratamendu antibiotikoaren osteko sintomen konponketaren artean. Emaitza horiek egiaztatzeko eta emergentea den mikroorganismo horren barreiadura prebenitzeko, ikerketa-taldeak iradokitzen du bakterio horren bilaketa aktiboa egitea herrialdeko beste eremu batzuetan uretritis idiopatikoa duten kasuetan.
Lan honen eragina da M. Penetransen detekzioa deskribatzea Espainian lehen aldiz, eta STIen diagnostiko-arrakala murrizten laguntzea, haren kontrola hobetzeko. Gainera, kasu multzo baten eta bi kontrolen arteko bereizketari esker, bakterio horrek eragindako infekzioa filiatu gabeko uretritis kasuekin lotu ahal izan zen, eta ez zen hauteman infekzio misto gisa uretritisarekin lotutako beste patogeno batzuekin batera, ezta sintomarik gabeko kontroletan ere. Azterketa zentro bakarrean egin bada ere, eta, beraz, orokortu ezin bada ere, detektatutako kasuen ehunekoak iradokitzen du komenigarria dela beste eskualde batzuetan aztertzea. Bereziki, komeni da STI izateko arrisku handia duten paziente sintomatikoak aztertzea, espektro diagnostikoa eta terapeutikoa zabaltzeko eta infekzio horien kontrola hobetzeko.
Ikerketa-taldearen hitzetan, “Behaketa klinikoaren, diagnostiko mikrobiologikoaren eta ikerketaren artean lortutako sinergien eta harreman estuaren adibide polita da lan hau. Hiru jarduera horiek Mikrobiologia Zerbitzu berean bateratu ahal izatea aukera bat da gure pazienteentzako asistentziaren kalitatea hobetzen jarraitzeko. Azterlan horren emaitzek STIen diagnostiko-arrakala murrizten lagunduko dute.” Gainera, eskerrak eman dizkiote “Gustavo Cilla doktoreari, ikerketan zehar erretiroa hartu baitu, ikerketa lan honetan eta beste batzuetan egindako bultzadagatik. Baita Biogipuzkoa OIIri ere, artikulu hau sarbide irekiko aldizkari batean argitaratzeko eta ondoren zabaltzeko finantzaketa partzialarekin emandako laguntzagatik. “
