Izaro Babarrok, Biogipuzkoa Osasun Ikerketako Institutuko Osasun Publikoa eta Ingurumen-epidemiologiako taldeko ikertzaileak, eta Marta Arruek, EHUko irakasle eta BaNER (Basque Nurse Education Research Group) taldeko ikertzaileak, Espainiako unibertsitateetako Erizaintzako graduko ikasketa-planetan suizidioari buruz eskaintzen den prestakuntza aztertu dute. Analisi horren emaitzak Journal of Advanced Nursing nazioarteko aldizkari zientifikoan argitaratu dira.
Suizidioa mundu mailako osasun publikoko arazo garrantzitsua da. Testuinguru horretan, erizaintzako profesionalek, arreta-maila desberdinetako pertsonekiko duten hurbiltasuna dela eta, funtsezko zeregina dute horiek detektatzeko eta prebenitzeko. Hala ere, eskura zegoen ebidentziak adierazten zuen erizaintzako ikasketa-planen barruan arlo horretako berariazko prestakuntza oraindik ez zela nahikoa eta heterogeneoa zela. Espainian, ez zegoen informazio sistematizaturik ikasketa-planetan suizidioarekin lotutako edukiak nola txertatzen diren jakiteko, eta horrek zalantzak sortzen zituen etorkizuneko profesionalak graduatzen direnean zenbaterako prestakuntza zuten praktika klinikoan arrisku-egoerei aurre egiteko inguruan.
Behar horri erantzuteko, Espainiako Erizaintzako graduen ikasketa-planetan suizidioari buruzko hezkuntza nola lantzen den jakitea planteatu zuten ikertzaileek. Horretarako, ikasketa-planak eta gaiarekin lotutako irakasgaiak zehatz-mehatz berrikusi ziren, eta irakasle arduradunei galdetegi bat aplikatu zitzaien. Prozedura horri esker, edukiak, ikuspegi pedagogikoak, ordutegi-karga eta erabilitako baliabideak aztertu ahal izan ziren, eta, horrela, dokumentu-informazioa eta irakaskuntza ematen dutenek zuzenean emandako datuak konbinatu.
Ikerketaren emaitzek erakutsi zuten Erizaintzako gradua duten Espainiako unibertsitateetan suizidioari buruzko prestakuntza Osasun Mentala irakasgaian kontzentratzen dela, eta gainazal-tratamendu batera mugatu ohi dela. Lau unibertsitatetik hiruk dute gaia, eta, batez beste, lau orduko dedikazioa dute. Metodologiari dagokionez, azalpen-klaseak dira nagusi, baina erakunde batzuek partaidetza-dinamikekin osatzen dute ikuspegi hori. Eduki ohikoenak suizidioaren definizioa, arrisku-faktoreak, prebentzioa eta krisien kudeaketa dira; beste alderdi garrantzitsu batzuek, berriz, arreta marjinala jasotzen dute, hala nola familientzako arretak, arriskuaren ebaluazioak edo legezko inplikazioek.
Ondorioz, aurkikuntza horiek agerian uzten dute beharrezkoa dela Erizaintzako ikasketetan suizidioa prebenitzeko prestakuntza indartzea. Bereziki gomendatzen da prestakuntza hori curriculumean zeharka txertatzea, ordu-karga handitzea eta ikaslearen parte-hartzea erraztuko duten metodologia aktiboen erabilera sustatzea. Gaia txertatzean aurrerapausoak eman diren arren, garapen hori ez da nahikoa etorkizuneko profesionalek osasun publikoaren erronka garrantzitsuenetako bati eta osasun mental garaikidearen arazo konplexuenetako bati behar bezala aurre egiteko beharrezko gaitasunak izango dituztela bermatzeko.
Ikertzaileek diotenez, “Erizainen prestakuntza indartzea arrisku suizida detektatzeko eta maneiatzeko, agindu akademikoa ez ezik, eragin klinikoa izan dezakeen estrategia ere bada. Prestakuntza osoagoa eta parte-hartzaileagoa izateak identifikazio goiztiarrerako gaitasuna, esku-hartze egokia eta krisian dauden pertsonei laguntzeko gaitasuna hobetzen lagun dezake, osasun mentaleko arretaren kalitatean eta segurtasunean onura zuzenak lortuz, bai eta suizidioarekin lotutako sufrimenduaren prebentzioan eta hilkortasunaren murrizketan ere.” Gaineratu dutenez, “Oso pozik gaude ikerketa hau egin ondoren, bereziki Espainiako Erizaintzako irakasleen artean izan duen harrera bikainagatik. Izan ere, irakasle horien prestasuna eta konpromisoa etorkizuneko profesionalen prestakuntza hobetzen laguntzeko funtsezkoak izan dira curriculum-diseinuaren hobekuntzetan aurrera egiteko, prestakuntza sendoagoa ematera bideratuta, osasun mentalak asistentzian planteatzen dituen erronkei zorroztasun handiagoz aurre egin ahal izateko. Lehentasunezkotzat jotzen dugu erizaintzako profesionalen gaitasunak indartzea suizidio-arriskuan dauden pertsonak identifikatu eta artatzeko orduan, osasun-arreta seguruagoa eta kalitate handiagokoa bermatzeko azken helburuarekin“.
Azkenik, ikerketan parte hartu zuten irakasle guztiei eskerrak eman nahi dizkiete egileek. Gainera, Sociedad Española de Suicidología (SES) elkartearen lana nabarmendu dute. Elkarte hori 2015ean sortu zen, eta suizidioa aztertzen eta prebenitzen du. Funtsezko erreferentea da osasun publikoko problematika horri buruzko ikerketan, profesionalen prestakuntzan eta gizarte-sentsibilizazioan duen eginkizuna.
