Biogipuzkoa Osasun Ikerketa Institutuko Osasun Publikoa eta Ingurumen Epidemiologia taldeak eta Gaixotasun Kroniko eta Transmitigarrien Epidemiologia taldeak PFASek Euskal Autonomi Erkidegoko ur-horniduran duten presentzia aztertu du. Anne San Roman, Amaia Irizar eta Eunate Abilleira ikertzaileek egin dute lan hori, Euskal Herriko Unibertsitateko Ibea ikerketa taldeko Nestor Etxebarria, Belen Gonzalez-Gaya eta Juan F. Ayala-Cabrerarekin batera. Journal of Hazardous Materials Advances nazioarteko aldizkari zientifikoak argitaratu ditu emaitzak.
Ezaguna zen PFAS (per- eta polifluoroalkilatutako substantziak) ur edangarrien kutsadura globalerako arriskua eragiten dutela, baina Euskal Autonomi Erkidegoko ur-horniduran duen presentziari buruzko informazioa mugatua zen. Hortaz, lan honen helburua izan zen PFASen presentzia modu zehatzean detektatzea eta arriskuak ebaluatzea, ikuspegi bezala zuzendutako analisiaren eta susmagarien baheketaren konbinazioa erabilita.
Horretarako, konposatu jakinen analisi zuzendua eta konposatu susmagarrien baheketa konbinatzen dituen detekzio-metodo integratua aplikatu da edateko ur laginetan. Hurbilketa hau erabilita, hainbat PFAS identifikatu ziren, eta horietako batzuk EAEn lehen aldiz aurkitu dira, tokiko iturri jakin batzuek kutsaduraren jatorri izan daitezkela erakutsiz. Hala, ondorioztatu zen PFASak EAEko edateko uretan kontzentrazio detektagarrietan daudela eta analisi zuzenduaren eta baheketaren ikuspegi konbinatua eraginkorra dela kutsatzaile horiek monitorizatzeko.
Beraz, azterlan honek aukera ematen du populazioan PFASekiko esposizio-arrisku potentzialak identifikatzeko, lagunduz osasun publikoa babesten eta edateko uraren kudeaketan erabaki informatuak hartzen.
Ikertzaileen hitzetan “harro gaude edateko uretan kutsatzaile emergenteei buruzko funtsezko ezagutzan ekarpena egiteaz. Emaitzek PFASen monitorizazioa hobetzeko eta ur-horniduraren segurtasuna hobetzeko balio izatea espero dugu”.
